Onder destructie
onaangeroerd vandaag
de vleugel van de deurklink
zilverwit
knarst omlaag
klinkt sterrenstof
tussen tanden in Dante's Inferno
krassen de nagels op een celmuur
in Abu Ghraib
toonbeelden van zingenot zingend
komt Artemis1 binnen
een koude luchtstroom - winterdag
wat moet ik met warmte beginnen
na het onderhands besluit
niet langer fysiek te beminnen?
dag in dag uit het lijdend vlees te zijn2
buiten worden de zinnen
door fijne ijsregen verdreven - mistroostig
miezerig valt nog het dovend middaglicht
op dichtgespijkerde deur
voorgoed gesloten
het huis van de goden
- nog fully in business -
dat ooit de voorouders kenden
de trouwe bezoekers
in donkere pakken van importkatoen
omhelst de ledigheid
een zilveren graffiti tag op de deur
vlak boven haar schouder
naast haar donkere haar
als een oorsieraad haast
verwijdert zij achter coulissen
en schudt in het aanklevend licht
ijs en sneeuw van zich af3
ze neemt - pas op de opstap -
een trede grauw beton
oud
ingesleten
met nog een handafdruk
van een onbekend kind
komt binnen
in scheerwollen jas
met blokken rood en oker
banen wit en turquoise
blakend als oase
van buitensporig leven
in een verlaten winterend land
om haar een hand te geven ...
zonder te beven
ik zucht
scharrel in woordenschat rond
onder lieflijke lemma's
ver voor zij horen kon
had ik al droomgesproken
al minzaam haar prefiguratie gekust
in een wereld van wanen
waarin de connaisseurs niet spreken
en zij die spreken niet weten4
ondertussen
onbevangen
onbekwaam mijn lust te blussen
voordat in haar gitten ogen
de lichtjes bewogen
blonde danseressen
turbulent
onthullend
groet zij
ik groet
terug
een kort ritueel
een triviaal behoedzaam tasten
om kwetsuren te voorkomen
zoals de mannen onder helmen
zwetend in the great outdoors
nog altijd met prullaria
de inboorling bedwelmen
niet meer in kaki tropenpak
uit tijden van dubbele jaren
- Stanley ontmoet Livingstone -
maar als gewiekste handelaars
die delfstoffen vergaren
zocht ik de rijkdom
tijdens een home run
langs de hoeken van de aarde5
en de engelen die daar stonden
in duurzame woorden
herinnering kwijt -
welke bacteriën breken de tijd?
welke enzymen verteren begeerte?
helskoude wind nu
op schoongewaaid ijsvlak
trekt zij een ijzeren harnas aan
traag en tergend
getoverd - waar vandaan?
een sneeuwduin aan de lage oever
het wrak van een roeiboot
en in de verkoever het opgetast hout
voor een reservevuur
ooit uit de tropen meegenomen
stroever dan voorheen vliegen meeuwen
in het grauwe
tot stilstand gekomen licht
waarin wij willen weten
wie onze toekomst veilig stelt
en eisen recht op welvaart
roepen naar de overkant
"steek alles in de fik
steek het in de fik!"
terug uit de narcose
nog in bedwelmde staat
met op een monitor mijn hartpuls
in volkomen regelmaat
vervreemd van de leegte
weet ik wat mij te doen staat
als het licht op groen gaat
na de sedatie
o yeah...!
dan amputeer ik de kritische waarde van water
aggregatie
bij potentiële buren
met onderkoelde metalen smoelen
in hun sneeuwhut weggedoken
damp en rook uit vuren dan
warmte zonder geheugen
zonder geweten
of wet
ik zorg voor de grote ontdooiing
van gletsjers in de bergen
sneeuw en ijs op de hoge plateaus
van het noordelijk halfrond
het Zuid-Patagonische ijsveld
de Noordpool en Antarctica
vier de historische slachtfeesten mee
met thuisloze dieren
in Rwanda Tsjetsjenië Timor
in Stalingrad en aan de Somme
en leg snelwegen aan
naar het grondgebied
van primitieve stammen
om ook bij hen
het goddeloos verdriet6
wat in te dammen
zij vingerschrijft
'ik houd van je'
op de beslagen ruit - ondoorgrondelijk
mijn bewezen doorzichtige zijn
transparant
glas
ouder wordend glas
alles heeft leeftijd
geconstrueerde leeftijd
wordend uit wat was
in soepeler tijden
minder obstakels
minder weerstand op de huid nog
er ligt een kussen klaar
waarop een hoofd kan rusten
for deg
opdat wij
wij
wanneer in labyrint
de draad weer is gevonden
en bij de uitgang
- eeuwenoud verhaal -
een ander licht
een andere taal
then I met Mondrian
on fifth and forty-second
took me to Broadway
perste liefde in een vierkant
destructie7 in de dunne banen
verticaal
horizontaal
zur Verführung der Figurativen
sprak hij blokken
in hoekige taal
afgewogen
boloni op casinobrood
en plakjes tostikaas
om ongekunsteld te smullen
eten is meten
is weten - is
de strakke maatvoering der dingen
tot schoonheid herscheppen
wetenschap
terug van overzee
met zuivere lucht omhangen
tot waardering
der voorheen biddende beenderen
met een verhelderde visie
op de werkelijkheid
and living boogiewoogie
---------------------
1 Griekse. myth.: Godin van de jacht
2 Luis Cernuda (1902-1963) in 'Lázaro': Siendo carne doliente dia a dia.
3 Verwijzend naar Shakespeare "Wees zo kuis als ijs, zo zuiver als sneeuw, gij ontgaat toch de laster niet"
4 vgl. Simon Vinkenoog, Liefde, zeventig dagen op ooghoogte. 1965 (p 174)
5 Bijbel, Openbaring 7-1
6 Claude Lévi-Strauss, Tristes tropiques, 1955
7 Mondriaan in brief aan James Johnson Sweeny, 1943: 'Ik denk dat het destructieve element te veel wordt verwaarloosd in de kunst.'
© Adrie Krijgsman, december 2008